URL مخفف Uniform Resource Locator و به معنی «نشانی یکتای یک منبع در اینترنت» است. به زبان ساده، URL همان آدرسی است که در نوار بالای مرورگر می‌بینید و مرورگر با آن می‌فهمد یک صفحه، عکس یا فایل را از کجا و با چه روشی باز کند. مثلا در آدرس https://www.jetseo.ir/article/4 بخش https پروتکل، www.jetseo.ir دامنه و /article/4 مسیر صفحه است. در فارسی به URL «آدرس اینترنتی»، «نشانی وب» یا «یو آر ال» هم می‌گویند.

اقدامات مختلفی برای بهینه‌‌سازی سایت از نظر سئو وجود دارد. در این مقاله قصد داریم تا سئو صفحات وب را از منظر آدرس آن‌ها بررسی کنیم، به بیان ساده‌تر چه آدرسی برای صفحات وبسایت خود تعریف کنیم تا نتیجه بهتری بگیریم؟ شاید برای شما جالب باشد که بدانید بهینه سازی ‌URL هم تاثیر مثبتی روی رفتار ربات‌های موتورهای جستجو خواهد گذاشت هم برای کاربر خوشایندتر خواهد شد و حتی ممکن است برخی کاربران آدرس دقیق تعدادی از صفحات پرکاربرد و مفید شما را به خاطر بسپارند.

آشنایی با مفهوم URL 

با URL آشنایی دارید؟ در فارسی به URL نشانی اینترنتی یا آدرس صفحه می‌گویند. این کلمه مخفف عبارت Uniform Resource Locator است که ترجمه‌ آن به صورت "روشی هماهنگ و یکپارچه برای تعیین محل منابع در فضای دیجیتال" در نظر گرفته می‌شود، اما می‌توان ساده‌تر از این موارد بحث کرد. کافیست به نوار بالایی صفحه و آدرس وبسایت جت سئو دقت کنید. کل عبارت بالا یک نشانی است که شما را به این صفحه هدایت کرده است. "تیم برنرز لی" اولین فردی بود که پیشنهاد استفاده از URL را مطرح کرد و با استقبال افراد مواجه شد، فردی که خالق دنیای وب است و هم اکنون در دانشگاه آکسفورد به تدریس می‌پردازد.

اگر به دنبال آنالیز سایت خود هستید پیشنهاد میکنیم از جت سئو استفاده کنید. جت سئو یک اکستنشن سئو هم دارد که به کمک آن می توانید مشکلات فنی هر صفحه از سایت خود یا رقبا را به راحتی بیابید. اگر هم به دنبال اطلاع از رنک سایت خود بین رقبا هستید می توانید به صفحه مربوطه مراجعه کنید.

اجزای URL سایت

برای URL می‌توان سه بخش کلی متصور شد:

  • پروتکل: بخش ابتدایی و اغلب به شکل //:http یا //:https

  • آدرس سایت: جانمایی آن دقیقاً پس از www. یا پروتکل خواهد بود و تا اکستنشن دامنه ادامه دارد و معمولاً شامل نام برند نیز می‌شود.

  • منابع: به شکل جزئی‌تر به منابع موجود در هاست اشاره می‌کند.

مثال: آدرس صفحه درباره ما یک سایت فرضی به شرح زیر است:


https://example.com/about


در این مثال، //:https بخش پروتکل URL، قسمت example.com آدرس سایت و در نهایت بخش about همان منبع خاص در هاست است که محتوای خاصی از وبسایت در این بخش گنجانده شده است.

در عمل یک URL کامل می‌تواند بخش‌های بیشتری هم داشته باشد. جدول زیر همه اجزای آدرس https://blog.example.com:443/seo/url-guide?utm_source=telegram#parts را نشان می‌دهد:

اجزای URL با مثال
بخش در مثال کاربرد
پروتکل (Scheme) https:// روش ارتباط مرورگر و سرور؛ https یعنی ارتباط رمزنگاری‌شده
زیردامنه (Subdomain) blog بخش جدا از سایت اصلی، مثل وبلاگ یا فروشگاه؛ www هم یک زیردامنه است
نام دامنه (Domain) example نام اصلی سایت که آن را ثبت کرده‌اید
پسوند دامنه (TLD) .com پسوندهایی مثل .ir، .com یا .org
پورت (Port) :443 درگاه ارتباط با سرور؛ معمولا در آدرس نمایش داده نمی‌شود
مسیر (Path) /seo/url-guide محل صفحه یا فایل داخل سایت؛ بخش آخر آن را نامک (Slug) می‌گویند
پارامتر (Query String) ?utm_source=telegram اطلاعات اضافه مثل فیلتر محصولات، جستجوی داخلی یا ردیابی کمپین
فرگمنت (Fragment) #parts پرش به یک بخش مشخص از همان صفحه؛ به سرور ارسال نمی‌شود

تفاوت URL، دامنه و نامک

دامنه فقط نام سایت است (jetseo.ir)، اما URL آدرس کامل یک صفحه مشخص است و دامنه را هم در خود دارد. نامک یا Slug هم فقط بخش انتهایی مسیر است که هر صفحه را از صفحه‌های دیگر جدا می‌کند، مثلا url-guide در مثال بالا. اگر درباره زیردامنه و پوشه‌بندی سایت سؤال دارید، مقاله ساب‌دامین یا ساب‌فولدر را بخوانید.

URL مطلق و URL نسبی

URL مطلق (Absolute) آدرس کامل با پروتکل و دامنه است، مثل https://www.jetseo.ir/rank. URL نسبی (Relative) فقط مسیر را نسبت به صفحه فعلی می‌نویسد، مثل /rank. مرورگر آدرس نسبی را با دامنه همان صفحه کامل می‌کند. برای لینک‌های داخلی هر دو کار می‌کند، اما در تگ canonical، نقشه سایت و ریدایرکت‌ها بهتر است از آدرس مطلق استفاده کنید تا خطای تفسیر پیش نیاید.

                                                                              آدرس url سایت

بیشتر بخوانید: آموزش نحوه تغییر آدرس در گوگل مپ در جت سئو

تاثیر URL بر سئو

چه بخواهیم چه نه، URL یکی از ارکان اصلی امتیازدهی ربات‌های گوگل است و به شدت روی رتبه گرفتن صفحات تاثیر دارد. URL محلی است که در آن کلمات کلیدی شما حضور دارند و این کلمات کلیدی هستند که باعث ایجاد ترافیک و افزایش فروش خواهند شد، پس طراحی URL باید به نحوی باشد که برای ربات‌ها خوانا بوده و بازدهی کلمات کلیدی استفاده شده را به حداکثر برساند.

نکات بهینه سازی URL

به نظر شما یک URL مطلوب چه ویژگی‌هایی دارد؟ نکات سئوی URL اگر چه ساده است، ولی تاثیر بسیار زیادی دارد پس سعی کنید به دقت نکات را فرا بگیرید و اجرا کنید.

  • خوانایی آدرس: درست است که موتورهای جستجو روز به‌ روز پیشرفته‌تر و باهوش‌تر می‌شوند، اما آزمایش‌ها نشان می‌دهد که اگر آدرسی واضح و منطقی نامگذاری شده باشد واکنش ربات‌ها بهتر خواهد بود. یک متریک ساده برای خوانایی URL وجود دارد و آن این است که برای انسان‌ها قابل فهم باشد. به مثال زیر دقت کنید:

www.jetseo.ir/about

www.jetseo.ir/q9ye1bej1bei1h

آیا قبل از بازکردن لینک اول قادر به ارائه یک حدس اولیه هستید؟ قبل لینک فرضی دوم چطور؟ خوانایی آدرس سازی یعنی برای انسان قابل فهم یا حداقل قابل حدس باشد.

  • کلمات کلیدی: همان طور که اشاره شد بهتر است از کلمات کلیدی مرتبط خود استفاده کنید تا نقش URL در سئو شکوفا شود. در واقع این عبارات محصول همان تحقیق کلمات کلیدی و استراتژی محتوایی شماست.

  • محل کلمات کلیدی: آزمایشات نشان می‌دهد که ربات‌ها به کلمات اولیه URL اهمیت بیشتری می‌دهند، سعی کنید کلمه کلیدی خود را همان اوایل جانمایی کنید.

  • کلمات کلیدی به شکل عادی: باز هم تاکید می‌شود که یک رفتار عادی از خود نشان دهید، اگر به شکل مکرر و بی‌ارتباط، دائم از کلمات کلیدی در URL بهره ببرید ممکن است حتی جریمه گوگل برای سایت شما اعمال شود. مثلاً اگر یک کسب‌‌وکار در حوزه فروش پارچه دارید نیازی نیست که تمامی صفحات وبسایت آدرسی با کلمه پارچه داشته باشند. می‌توان حدس زد که مثلاً صفحه تماس با ما، پشتیبانی و ... ارتباطی به خود کلمه پارچه ندارد.

  • حروف کوچک: بهتر است کلیه حروف استفاده شده در عبارات URL به شکل lower case آورده شوند. این نکته در تمام آدرس‌های وبسایت‌های بزرگ رعایت شده است پس سعی نکنید با حروف بزرگ جلب توجه کنید چرا که این اقدام غیرحرفه‌ای به نظر می‌رسد.

  • کاراکترهای کم استفاده ممنوع: توصیه می‌شود به کاراکترهایی که خیلی کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرند، نپردازید. برای مثال: ?، & و % را در آدرس‌‌ سازی وارد نکنید.

  • اصل یکتایی: بهتر است هر صفحه فقط با یک URL آدرس‌‌دهی شود، اگر URL‌ های بیشتری وجود دارند بهتر است که روی یک آدرس ریدایرکت شوند. به طور حتم زمانی که شما یک محتوا را با دو آدرس جدا ثبت می‌کنید در واقع duplicate content خواهید داشت که تاثیر سئو آن قطعاً منفی خواهد بود.

  • طول URL: سعی کنید تا جایی که امکان دارد URL را کوتاه انتخاب کنید، اما نه چنان کوتاه که خبری از کلمات کلیدی نباشد و آدرس بی‌مفهوم شود. URL های فارسی به شکل طولانی‌تری تفسیر می‌شوند اگر چه گوگل تا به حال درباره زبان URL اظهار نظر نکرده است.

  • جداسازی کلمات: بسیار متداول است که در زمان طراحی URL چند کلمه کنار یکدیگر قرار گیرند، طبق تحقیقات مطلوب این است که با کاراکتر دَش یا - این کلمات جدا شوند.

  • بدون هش و پیچیدگی‌های آن: شناساگر URL که به آن هش نیز اطلاق می‌شود، یک روش برای ارسال بازدیدکننده به موقعیت خاصی از سایت است. استفاده از هش‌های URL به منظور نمایش محتوای منحصر به فرد یا جداگانه، ریسک خوبی نیست. نمی‌توان گفت در 100% موارد نتیجه منفی دارد چرا که گوگل، به توسعه‌‌دهندگان این امکان را می‌دهد از هش‌ها برای ایجاد برنامه‌های ایجکس (Ajax) استفاده کنند. جالب است بدانید آمازون و توییتر که اغلب در لبه تکنولوژی قدم بر می‌دارند به تازگی دریافته‌اند که عدم استفاده از هش پیچیده می‌تواند محاسن زیادی به دنبال داشته باشد، حال دیگر تصمیم باشماست.

  • حروف اصلی: قید حروف اضافه یا به قول انگلیسی‌ها stop words را بزنید. در انگلیسی کلماتی مثل: for, but, that ,... و در فارسی نیز از: ولی، اگر، که و... استفاده نکنید. رک و پوست‌کنده عبارت اصلی خود را بنویسید و حروف اضافه را با خیال راحت دور بیاندازید.

www.jetseo.ir/products/local/pricing

www.jetseo.ir/products/1/2/3/4

آدرس اول بهتر است و آدرس دوم بیش‌ازحد فایل‌بندی شده است. تا جایی که امکان دارد صفحات را به‌ گونه‌ای طراحی کنید که کاربر نیز به سادگی آن‌ها را پیدا کند و لازم نباشد که چندین صفحه را بازدید کند.

  • از SSL کمک بگیریم: فعال کردن گواهی امنیت تاثیر مثبت روی ربات‌ها خواهد گذاشت و به همین ترتیب پیوند بهتری با مخاطب برقرار می‌شود.

لینک‌های شکسته را با بخش تحلیل فنی و محتوایی جت سئو پیدا کنید؛ این بخش لینک‌های خراب، ریدایرکت‌ها و canonical صفحات سایت را یکجا گزارش می‌کند. ابزارهای رایگانی مثل brokenlinkcheck.com هم برای یک بررسی سریع کار می‌کنند. برای ترمیم، لینک را به آدرس درست اصلاح کنید یا آدرس قدیمی را با ریدایرکت 301 به نزدیک‌ترین صفحه مرتبط بفرستید.

چک‌لیست URL سئو شده

✔ مورد چه چیزی را بررسی کنید ابزار بررسی
☐ خوانایی آدرس بدون باز کردن صفحه قابل حدس باشد اکستنشن سئو کروم جت سئو
☐ کلمه کلیدی کلمه اصلی صفحه یک بار و ترجیحا در ابتدای نامک آمده باشد بررسی دستی
☐ حروف کوچک همه حروف انگلیسی آدرس lowercase باشند بررسی دستی
☐ کاراکترها فاصله، کاراکتر خاص و هش (#) در آدرس نباشد بررسی دستی
☐ یکتایی هر صفحه فقط یک آدرس داشته باشد و نسخه‌های دیگر canonical یا ریدایرکت شوند تحلیل فنی و محتوایی جت سئو
☐ طول و عمق آدرس کوتاه و گویا باشد و پوشه‌بندی بی‌دلیل نداشته باشد تحلیل فنی و محتوایی (عمق صفحات)
☐ جداسازی کلمات کلمات با خط تیره (-) جدا شده باشند، نه آندرلاین بررسی دستی
☐ حروف اضافه کلمات زائد مثل «و»، «از»، for و the حذف شده باشند بررسی دستی
☐ HTTPS گواهی SSL فعال باشد و نسخه http به https ریدایرکت شود نوار آدرس مرورگر
☐ لینک شکسته لینک داخلی به آدرس 404 وجود نداشته باشد تحلیل فنی و محتوایی جت سئو

URL فارسی بهتر است یا انگلیسی؟

گوگل در راهنمای ساختار URL توصیه می‌کند از کلمات زبان مخاطب در آدرس استفاده کنید: «Use words in your audience's language in the URL»، یعنی در URL از کلمات زبان مخاطب خود استفاده کنید (منبع). پس URL فارسی از نظر گوگل مشکلی ندارد و کلمه کلیدی را برای کاربر فارسی‌زبان خواناتر نشان می‌دهد. نکته‌ای که باید بدانید این است که حروف فارسی هنگام کپی کردن آدرس به شکل کدهای درصددار (Percent Encoding) مثل %D8%B3 درمی‌آیند و لینک طولانی و ناخوانا می‌شود.

معیار URL فارسی URL انگلیسی
خوانایی برای کاربر فارسی‌زبان بالا متوسط (فینگلیش یا ترجمه)
شکل آدرس هنگام اشتراک‌گذاری طولانی و کدگذاری‌شده کوتاه و تمیز
پذیرش از نظر گوگل پذیرفته پذیرفته
مناسب برای وبلاگ و سایت‌های فقط فارسی سایت‌های دوزبانه و آدرس‌هایی که زیاد در شبکه‌های اجتماعی پخش می‌شوند

هر کدام را انتخاب کردید، در کل سایت یک روش را ثابت نگه دارید و آدرس صفحه‌های قدیمی را فقط برای یکسان‌سازی عوض نکنید.

خط تیره یا آندرلاین در URL؟

برای جدا کردن کلمات در آدرس از خط تیره (-) استفاده کنید. گوگل صریحا توصیه می‌کند به جای آندرلاین (_) خط تیره بگذارید، چون خط تیره را جداکننده کلمات می‌شناسد. فاصله هم در URL مجاز نیست و به %20 تبدیل می‌شود. بنابراین آدرسی مثل /url-chist از /url_chist و /url%20chist بهتر است.

پارامترهای URL چیست؟

پارامترها بخشی هستند که بعد از علامت سؤال می‌آیند و با & از هم جدا می‌شوند، مثل ?color=red&size=42 در فیلتر فروشگاه یا ?utm_source=instagram برای ردیابی کمپین. پارامترها کاربرد زیادی دارند، اما اگر کنترل نشوند، از یک صفحه ده‌ها نسخه تکراری می‌سازند و بودجه خزش را هدر می‌دهند. برای صفحه‌هایی که با پارامتر ساخته می‌شوند، تگ canonical را به نسخه اصلی صفحه بدهید.

بیشتر بخوانید: ساختار سایت و اثر آن بر سئو

تغییر URL و اثر آن در سئو

زمانی که آدرس یک صفحه را تغییر می‌دهید آدرس قبلی به صفحه 404 برخورد خواهد کرد و نقطه ضعف مهمی به شمار می‌رود و باعث افت رنکینگ می‌شود. به طور کلی دو راه عمده پیش روی شماست، یکی ریدایرکت 301 و دیگری تکنیک کنونیکال که توصیه می‌شود از همان روش ریدایرکت استفاده شود. در حالت عادی پس از تغییر آدرس‌ها با یکی از دو راه نامبرده شده سایت شما افتی را تجربه نخواهد کرد، هرچند که گوگل اعلام کرده که کمی از امتیاز لینک‌های شما کاسته می‌شود اما این امر امتیاز تاثیر زیادی در آسیب رنکینگ شما نخواهد گذاشت. اگر بتوانید به گونه‌ای عمل کنید که ساختار URL ها در هر دو وبسایت یکسان باشد، مراحل تغییر دامنه بسیار آسان‌تر خواهد شد. فرض کنید آدرسی در سایت قبلی به صورت www.site1.com/page1 و در وبسایت جدید به صورت www.site2.com/page1 آدرس‌دهی شود، هدایت آدرس‌های قدیم به آدرس‌های جدید بسیار آسان‌تر خواهد بود، چرا که زیرساخت آن فراهم و مشابه است.

بیشتر بخوانید: تگ تایتل چیست؟

جمع بندی

برای سئوی URL، انتخاب یک URL کوتاه و جذاب که حاوی کلمات کلیدی باشد، به هیچ‌وجه کار ساده و بی‌اهمیتی نیست. بهترین URL برای سئو دور از دسترس نیز نخواهد بود و کافیست در پارامترهای اشاره شده در قسمت بالا امتیاز قابل قبول را کسب کند. نکات مهم URL شاید برای تمامی بازدیدکنندگان حساس نباشد ولی سئوکاران باید آن‌ها اجرایی کنند.  ممکن است برای برخی افراد URL صرفاً یک آدرس منحصر بفرد باشد که مکان یک صفحه وب را در اینترنت نشان می‌دهد، اما از نگاه یک متخصص سئو، URL سه جز اساسی دارد و فقط یک آدرس نیست. یک آدرس URL مناسب، باید اصطلاحاً SEO friendly باشد یعنی حاوی اطلاعاتی باشد که در خدمت موتورهای جستجو باشد تا محتوای یک صفحه را ساده‌تر درک و تفسیر کنند. اگر قصد تغییر URL‌ های قدیمی خود را دارید بدانید که یک کار بسیار حساس است و کوچکترین خطایی به قیمت آسیب جدی سئو به صفحه رتبه گرفته منجر خواهد شد.

بیشتر بخوانید: ریدایرکت 301 چیست و کی از آن استفاده کنیم