وقتی نقشه‌ای در دست دارید برنامه و مسیر حرکت شما کاملا مشخص است. نقشه سایت نیز به همین صورت است و مسیر حرکت خزنده‌های گوگل و موتورهای جستجو را مشخص می‌کند. در این مطلب به بررسی نقشه سایت، اهمیت آن و نحوه ساخته سایت مپ می‌پردازیم.

نقشه سایت چیست

سایت مپ یا نقشه سایت در واقع یک فایل با پسوند XML است که به موتورهای جستجو می‌گوید سایت شما چه ساختاری دارد و از چه بخش‌هایی تشکیل شده است. به همین دلیل خزنده‌های موتورهای جستجو و گوگل براساس این نقشه سایت شما را خزش و محتوای آن را ایندکس می‌کنند. بنابراین هرچه نقشه شما اصولی‌تر و استاندارد باشد، خیالتان راحت است که لینک‌های سایت به راحتی ایندکس می‌شوند.

البته نقشه دیگری با فرمت HTML وجود دارد که فهرست مهمترین فایل‌های سایت را داخل آن قرار می‌دهند و برای اینکه افراد بتوانند از محتوای سایت استفاده کنند سراغ این نقشه می‌روند.

سایت مپ چگونه به بهبود سئوی سایت کمک می‌کند؟

وقتی سایتی را راه‌اندازی می‌کنیم دوست داریم برای کسب نتیجه سریع‌تر و بهتر، مطالب و محتوای سایت ما ایندکس شوند. با توجه به بزرگ شدن سایت و افزایش حجم مطالب، محتوا دائما در حال تغییر است. به کمک سایت مپ خزنده‌های موتورهای جستجو به سمت سایت شما می‌آیند و آن‌ها را سریع‌تر ایندکس می‌کنند. از سوی دیگر اطلاعات خوبی در اختیار موتورهای جستجو قرار می‌گیرد و هر زمانی که محتوای خود را به‌روزرسانی کنید یا مطلب جدیدی بگذارید، به گوگل یا بینگ اطلاع‌رسانی می‌شود. وقتی سایت خیلی بزرگ و پر از مطلب باشد، داشتن نقشه سایت کمک می‌کند تا محتوای شما سریع‌تر و براساس مسیر درست ایندکس شوند. ضمن اینکه اگر لینک‌سازی داخلی درستی نداشته باشید، نقشه سایت می‌تواند این مشکل را پوشش دهد.

فرمت HTML نقشه سایت چیست؟

در فرمت HTML نقشه سایت برای کاربران طراحی و تولید می‌شود تا به آن‌ها بگوید که ساختار سایت چگونه است و چه بخش‌هایی دارد و در آن لیستی از مهم‌ترین فایل های موجود در سایت قرار دارد. بر این اساس کاربران می‌توانند محتوای موجود در سایت را پیدا کرده و سریع‌تر به چیزی که می‌خواهند برسند.


بیشتر بخوانید: فاوآیکون چیست؟


ساختار نقشه سایت XML

همان‌طور که گفتیم سایت مپ یک فایل با فرمت XML است که ساختار مشخصی دارد و خزنده‌های موتورهای جستجو براساس این ساختار سایت شما و محتوای آن را ایندکس می‌کنند. اما نمی‌توانید از هر ساختاری که موردنظرتان است استفاده کنید. از آنجایی که موتورهای جستجو براساس پروتکل‌های XML فعالیت می‌کنند که توسط سایت sitemaps.org ارائه شده است، بنابراین باید از کدهای استاندارد مانند نمونه زیر استفاده کنید:

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<urlset xmlns="http://www.sitemaps.org/schemas/sitemap/0.9">
<url>
<loc>http://www.example.com/</loc>
<lastmod>2012-04-30</lastmod>
<changefreq>monthly</changefreq>
<priority>1.0</priority>
</url>
<url>
<loc>http://www.example.com/about-us.html</loc>
<changefreq>yearly</changefreq>
<priority>0.4</priority>
</url>
</urlset>

همان‌طور که می‌بینید در کدهای بالا تگ‌ها اجباری و اختیاری وجود دارد. به عنوان مثال این کدها باید با تگ الزامی <xml?> شروع شوند. از هر آدرسی که در نقشه سایت خود استفاده می‌کنید باید دو تگ <url> و یک تگ <loc> داشته باشد.

تگ‌های نقشه سایت XML و کاربرد هر کدام

تگ الزامی است؟ کاربرد نکته
<urlset> بله دربرگیرنده همه آدرس‌ها و تعریف پروتکل (namespace) فقط یک بار در ابتدای فایل می‌آید
<url> بله والد اطلاعات هر آدرس برای هر صفحه یک تگ جدا
<loc> بله آدرس کامل صفحه باید آدرس مطلق و کامل باشد، مثل https://example.com/page
<lastmod> خیر تاریخ آخرین تغییر مهم صفحه گوگل فقط وقتی از آن استفاده می‌کند که همیشه دقیق باشد
<changefreq> خیر تعداد دفعات احتمالی تغییر صفحه گوگل آن را نادیده می‌گیرد
<priority> خیر اولویت نسبی صفحه در سایت گوگل آن را نادیده می‌گیرد

گوگل در راهنمای ساخت نقشه سایت صریحا می‌گوید: «Google ignores <priority> and <changefreq> values.» یعنی گوگل مقدار این دو تگ را نادیده می‌گیرد. پس وقت خود را صرف تنظیم آن‌ها نکنید و به جای آن مطمئن شوید lastmod واقعا تاریخ آخرین تغییر مهم صفحه را نشان می‌دهد.

چند محدودیت را هم در نظر داشته باشید: هر فایل نقشه سایت حداکثر 50 هزار آدرس یا 50 مگابایت (بدون فشرده‌سازی) را می‌پذیرد، فایل باید با کدگذاری UTF-8 ذخیره شود و آدرس‌ها باید کامل و مطلق باشند. اگر سایت شما بیش از این آدرس دارد، چند نقشه سایت بسازید و همه را در یک فایل شاخص (Sitemap Index) معرفی کنید.

ساخت سایت مپ

چگونه نقشه سایت بسازیم؟

با اینکه داشتن نقشه سایت و ساختار آن اهمیت زیادی دارد، ولی ساختن آن سخت نیست و می‌توانید از روش‌های مختلف برای ایجاد و ثبت سایت مپ خود استفاده کنید. بسته به اینکه سایت خود را براساس زبان‌های برنامه‌نویسی یا به کمک سیستم‌های مدیریت محتوا طراحی و راه‌اندازی کرده باشید می‌توانید سراغ روش‌های مختلف بروید:

  • ساخت site map با سایت xml-sitemaps.com
  • استفاده از افزونه‌های مختلف سایت مپ ساز با توجه به نوع سیستم مدیریت محتوا
  • اضافه کردن Sitemap: http://example.com/sitemap_location.xml در فایل robots.txt 

بیشتر بخوانید: فایل robots.txt چیست ؟ کاربرد فایل robots.txt در سئو


ساخت site map با سایت xml-sitemaps.com

بسیاری از وب‌سایت‌ها این امکان را فراهم می‌کنند که برای سایت خود سایت مپ بسازید. کافیست به این سایت‌ها مراجعه کرده و با وارد کردن آدرس و اطلاعات مورد نیاز، سایت مپ را ایجاد کرده و آن را دانلود و در سرور خود بارگذاری کنید. یکی از معروف‌ترین این سایت‌ها، xml-sitemaps.com است که به راحتی و با چند کلیک سایت مپ را برای شما تهیه می‌کند. اما مشکل این روش، استاتیک بودن سایت مپ است؛ به این معنا که هر بار که صفحه جدیدی به سایت اضافه می‌کنید، باید سایت مپ جدیدی دانلود و جایگزین نسخه قبلی کنید.

ساخت نقشه سایت در وردپرس

بخش بزرگی از سایت‌های دنیا برمبنای سیستم مدیریت محتوای وردپرس راه‌اندازی شده‌اند و این سیستم امکانات و افزونه‌های جذاب زیادی دارد. برای اینکه بتوانید خیلی ساده و بدون مشکلات کدنویسی نقشه سایت خود را بسازید و به موتورهای جستجو معرفی کنید، می‌توانید از افزونه‌های متعددی بهره ببرید که امکانات زیادی دارند.

از نسخه 5.5 به بعد، خود وردپرس هم بدون افزونه یک نقشه سایت پایه می‌سازد و فایل شاخص آن را در آدرس /wp-sitemap.xml منتشر می‌کند (اطلاعیه وردپرس). اگر یکی از افزونه‌های سئوی زیر را نصب کنید، معمولا نقشه سایت افزونه جایگزین نسخه پیش‌فرض می‌شود و کنترل بیشتری روی آن دارید.

ساخت نقشه سایت با yoast seo

افزونه yoast seo محبوب‌ترین و پرکاربردترین افزونه سئو روی وردپرس است که چندین میلیون کاربر دارد. این ابزار کمکی قابلیت‌های بسیار زیادی دارد و کمک می‌کند بسیاری از کارهای فنی را بدون نیاز به کدنویسی و به صورت خودکار انجام دهید. یکی از این ویژگی‌ها، قابلیت ساخت آسان و راحت نقشه سایت است.

برای دانلود و نصب این افزونه می‌توانید از مخزن وردپرس اقدام کنید و روال آن مانند دیگر افزونه‌هاست. بعد از نصب کافی است به قسمت تنظیمات و سپس امکانات آن بروید و گزینه نقشه‌های XML سایت را فعال یا روشن کنید. در ادامه می‌توانید مشخص کنید ساختار نقشه چگونه باشد و برای کدام قسمت‌ها فعال شود. برای آموزش افزونه seo yoast می توانید از جت سئو کمک بگیرید.

ساخت نقشه سایت با افزونه rank math

یکی دیگر از افزونه‌های محبوب سئو در وردپرس، افزونه رنک مث است که امکانات زیادی در زمینه بهینه‌سازی فنی سایت ارائه می‌دهد. یکی از ویژگی‌های برجسته این افزونه، توانایی ایجاد نقشه سایت به‌صورت خودکار است که به موتورهای جستجو کمک می‌کند تا صفحات مختلف سایت را شناسایی و ایندکس کنند. پس از نصب افزونه، کافیست به پیشخوان وردپرس رفته و به بخش تنظیمات رنک مث مراجعه کنید، سپس وارد قسمت تنظیمات نقشه سایت شوید. آموزش رنک مث و استفاده صحیح از آن می‌تواند تاثیر چشمگیری در بهبود سئو سایت شما داشته باشد و به دیده شدن بهتر در نتایج جستجو کمک کند.

فرمت فایل نقشه سایت و انواع آن

همان‌طور که اشاره کردیم سایت مپ دو نوع دارد که با فرمت‌های XML و HTML تولید می‌شود. در نوع اول که توسط موتورهای جستجو مانند گوگل و بینگ پشتیبانی می‌شود و کاربران نمی‌توانند محتوای آن را ببینید، پروتکل‌های استاندارد نقشه سایت رعایت شده و به صورت فایل XML خوانده می‌شود. البته گوگل و بینگ فید نقشه سایت که دارای پروتکل‌های RSS 2.0، فایل‌های متنی ASCII و Atom 1.0 باشد نیز پشتیبانی می‌کنند.

انواع رایج نقشه سایت و کاربرد هرکدام را در جدول زیر می‌بینید:

نوع نقشه سایت کاربرد مناسب برای
XML صفحات معرفی آدرس صفحات به موتورهای جستجو همه سایت‌ها
نقشه سایت تصاویر معرفی تصاویر مهم صفحات فروشگاه‌ها و سایت‌های پرتصویر
نقشه سایت ویدیو ارائه اطلاعات ویدیوها مثل عنوان و مدت سایت‌هایی که ویدیوی اختصاصی دارند
نقشه سایت خبری معرفی سریع خبرهای تازه سایت‌های خبری
Sitemap Index فهرست چند فایل نقشه سایت در یک فایل سایت‌های بزرگ با بیش از 50 هزار آدرس
HTML نمایش ساختار سایت به کاربران سایت‌هایی با منوی پیچیده

در فرمت HTML نقشه سایت برای کاربران طراحی و تولید می‌شود تا به آن‌ها بگوید که ساختار سایت چگونه است و چه بخش‌هایی دارد. براین اساس کاربران می‌توانند سریع‌تر به چیزی که می‌خواهند برسند.


بیشتر بخوانید : رتبه کلمات کلیدی


ثبت نقشه سایت در گوگل به چه صورت است؟

ثبت سایت مپ در گوگل خیلی راحت است. برای این کار کافی است وارد سرچ کنسول خود شوید و از منوی سمت چپ روی sitemaps کلیک کنید. فایل نقشه سایت که توسط افزونه‌ها ایجاد کرده یا خودتان بارگذاری کرده‌اید، در مسیر اصلی و روت سایت شما قرار می‌گیرد. به همین دلیل وقتی وارد sitemaps در سرچ کنسول می‌شوید، فقط کافی است بعد از URL سایت مسیر و نام درست فایل نقشه سایت خود با فرمت xml را وارد کرده و روی Submit بزنید.

  1. وارد گوگل سرچ کنسول شوید و ملک (Property) سایت را انتخاب کنید.
  2. از منوی سمت چپ، بخش Sitemaps را در گروه Indexing باز کنید.
  3. مسیر فایل نقشه سایت (مثلا sitemap.xml یا sitemap_index.xml) را بعد از دامنه وارد کنید و روی Submit بزنید.
  4. وضعیت فایل را در جدول Submitted sitemaps بررسی کنید. Success یعنی فایل خوانده شده است و Couldn't fetch یا Has errors یعنی باید آدرس، دسترسی یا ساختار فایل را بررسی کنید.

روش دیگر، اضافه کردن خط Sitemap: https://example.com/sitemap.xml در فایل robots.txt است تا موتورهای جستجو بتوانند فایل را خودشان پیدا کنند. بعد از ثبت هم، گزارش Pages سرچ کنسول نشان می‌دهد کدام آدرس‌های نقشه سایت ایندکس شده‌اند و کدام نه؛ توضیح بیشتر را در مقاله ایندکس سایت بخوانید.

کدام صفحات نباید در سایت مپ گنجانده شوند؟

در نقشه سایت، تنها باید صفحاتی گنجانده شوند که از نظر سئو اهمیت دارند، مانند صفحه اصلی، لندینگ‌های اصلی، مقالات، صفحات گروه‌بندی محصولات، محصولات، تماس با ما و درباره ما. تهیه فایل سایت مپ کمک می‌کند تاخزنده‌های گوگل به سمت صفحات کلیدی هدایت شوند و بودجه خزش سایت به طور بهینه مصرف شود. صفحات غیر ضروری که قصد دارید از دید گوگل پنهان بمانند و ایندکس نشوند، نباید در سایت مپ قرار گیرند. در ادامه، لیستی از صفحاتی که نباید در نقشه سایت ثبت شوند آورده شده است:

نوع صفحه چرا نباید در نقشه سایت باشد
صفحات دارای ریدایرکت به جای آدرس قدیمی، آدرس مقصد را در نقشه سایت قرار دهید.
صفحات pagination صفحه دوم به بعد فهرست‌ها معمولا ارزش جستجوی مستقلی ندارند.
صفحات دارای تگ noindex ارسال صفحه‌ای که نمی‌خواهید ایندکس شود، سیگنال متناقض به گوگل می‌دهد.
صفحات مسدود شده توسط فایل robots.txt گوگل نمی‌تواند آن‌ها را بخزد و در سرچ کنسول خطای Blocked by robots.txt می‌گیرید.
صفحاتی که تگ کنونیکال آن‌ها به آدرس دیگری اشاره می‌کند فقط نسخه اصلی صفحه را وارد کنید.
صفحات خطای 404 صفحات حذف‌شده باید از نقشه سایت هم حذف شوند.

برای پیدا کردن این صفحات در سایت‌های بزرگ، ابزار تحلیل فنی و محتوایی جت سئو لینک‌های شکسته، ریدایرکت‌ها و مشکلات کنونیکال را فهرست می‌کند تا آدرس‌های مشکل‌دار را از نقشه سایت حذف یا اصلاح کنید. این کار به مدیریت بهتر بودجه خزش هم کمک می‌کند.

جمع‌بندی

نقشه سایت یک فایل متنی به فرمت XML است که در اختیار موتورهای جستجو مانند گوگل و بینگ قرار می‌دهد تا سریع و استاندارد، مطالب و بخش‌های مختلف سایت شما را خزش کرده و محتوا را سریع‌تر ایندکس کند. البته سایت مپ دیگری با فرمت HTML وجود دارد که کاربران می‌توانند آن را ببینند و با بخش‌های مختلف سایت آشنا شوند.

برای داشتن نقشه سایت باید از کدهای استاندارد مطابق با پروتکل‌های sitemaps.org استفاده کنید. ولی برای سیستم‌های مدیریت محتوا به‌ویژه وردپرس نیاز به کارهای پیچیده نیست و می‌توانید از افزونه‌های قدرتمندی چون yoast seo استفاده کرده و با یک کلیک نقشه سایت خود را بسازید.

اگر به دنبال بررسی سایت  هستید، به شما ابزار جت سئو را پیشنهاد میکنیم. این ابزار یک افزونه سئو کروم هم دارد که به کمک آن می توانید تحلیل هر صفحه از سایت خود یا دیگران را در کسری از ثانیه انجام دهید. اگر هم می خواهید رتبه سایت را  ببینید کافی است به صفحه مربوطه در جت سئو مراجعه کنید.